Şanlıurfa Sosyal Güvenlik İl Müdürü Nurettin Nacar, çalışma hayatının en büyük sorunlarından biri olan kayıt dışı istihdamla ilgili kapsamlı bir bilgilendirme yayımladı. Sigortasız işçi çalıştırmanın yanı sıra çalışma günlerinin veya ücretlerin eksik bildirilmesinin de "kayıt dışı" sayıldığını hatırlatan Nacar, bu durumun anayasal bir hakkın ihlali olduğunu belirtti.

"Kendi Rızasıyla Bile Olsa Sigortasız Çalıştırılamaz"

İşverenlerin "işçi kendi istedi" diyerek sigortasız çalıştırma hakkına sahip olmadığını vurgulayan Nacar, "Özellikle emekli, dul veya yetim aylığı alanların hak kaybı yaşamamak adına kayıt dışı çalışma talebinde bulunduğunu görüyoruz. Ancak bu durum işverenler için çok ağır idari para cezaları ve mali riskler barındırmaktadır. Mevzuattan taviz verilmemesi büyük önem taşıyor" dedi.

Kayıt Dışı Çalışan Nelerden Mahrum Kalıyor?

İl Müdürü Nacar, sigortasız çalışan bir bireyin karşı karşıya kaldığı riskleri şöyle sıraladı:

• Emeklilik Hakkı: En önemli gelecek teminatından mahrum kalır.

• Malullük ve Ölüm Aylığı: İş göremezlik durumunda aylık alamaz, vefatı halinde ailesine maaş bağlanamaz.

• İşsizlik Sigortası: İşten çıkarıldığında ekonomik kalkan olan işsizlik ödeneğinden faydalanamaz.

• Sağlık Güvencesi: Kendisi ve ailesi için sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanma hakkını kaybeder.

• Tazminat Hakları: Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin gibi temel özlük haklarından mahrum kalır.

İşverenler İçin "Para Cezası" ve "Teşvik İptali" Riski

Kayıt dışı istihdamın işletmelerin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini belirten Nacar, tespit halinde uygulanacak yaptırımlara dikkat çekti:

"Kayıt dışı çalışma tespit edildiğinde işletmeler; yüksek idari para cezalarıyla karşılaşır, tüm prim teşvikleri iptal edilir ve olası iş kazalarında ticari faaliyetlerini durma noktasına getirebilecek ağır yasal yükümlülüklerin altına girerler."

Ücretlerde "Banka Kanalı" Zorunluluğu

Mevzuat gereği Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde ücret ödemelerinin banka aracılığıyla yapılmasının yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlatan Nacar, bu kurala uymayan her bir çalışan için her ay ayrı ayrı para cezası uygulandığının altını çizdi.

Nasıl Sorgulanır? Şikâyet Hattı Neresi?

Çalışanların sigorta durumlarını kontrol etmeleri için şu kanalları kullanabilecekleri belirtildi:

• e-Devlet: www.turkiye.gov.tr üzerinden sorgulama.

• ALO 170: 7/24 hizmet veren Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi.

• Başvuru: Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri veya Merkezleri.

• İhbar: Sigortasız çalıştırılanlar durumlarını ALO 170 veya CİMER üzerinden bildirebilirler.

Nurettin Nacar, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: "Kayıtlı istihdam, sadece yasal bir zorunluluk değil; çocuklarımızın geleceğine ve işletmelerimizin sürdürülebilirliğine yapılan en büyük yatırımdır."