Göbeklitepe
Yukarı Mezopotamya’da yaklaşık 11.500 yıl önce yükselen anıtsal yapılar, insanlığın ortak geçmişine açılan benzersiz bir kapı.
Göbeklitepe’yi keşfetAvcı-toplayıcı toplulukların anıtsal buluşma alanı
Göbeklitepe, Şanlıurfa’nın kuzeydoğusunda, Örencik yakınlarında yer alan Neolitik bir arkeolojik alandır. Yüzey araştırmalarında 1963’te kayda geçen alanın önemi, 1990’lı yıllarda başlayan sistemli kazılarla anlaşılmaya başladı.
UNESCO, buradaki anıtsal yapıların Çanak Çömleksiz Neolitik dönemde avcı-toplayıcı gruplar tarafından inşa edildiğini belirtir. Alan, yerleşik yaşamın ve ilk tarım topluluklarının ortaya çıktığı büyük dönüşümü anlamak açısından dünya ölçeğinde önem taşır.
T biçimli dikilitaşlar ve hayvan betimleri
Anıtsal yapılar
Dairesel ve dikdörtgen planlı yapıların merkezinde büyük T biçimli dikilitaşlar bulunur.
Sembolik anlatım
Tilki, yılan, yaban domuzu ve kuş kabartmaları dönemin düşünce dünyasına ilişkin izler sunar.
İnsan biçimli taşlar
Kol, el, kemer ve giysi ayrıntıları, bazı dikilitaşların stilize insanları temsil ettiği yorumunu güçlendirir.
Göbeklitepe deneyiminin öne çıkan durakları
Kazı alanı
Koruyucu çatı altındaki anıtsal yapıların planı ve dikilitaşların düzeni izlenebilir.
Ziyaretçi merkezi
Neolitik dönem, kazıların gelişimi ve koruma çalışmaları hakkında genel çerçeve edinilebilir.
Şanlıurfa Müzesi
Bölgedeki Neolitik merkezlerden gelen buluntular daha geniş tarihsel bağlam içinde görülebilir.
Ziyaret öncesinde bilinmesi gerekenler
- Ören yeri Şanlıurfa kent merkezinin yaklaşık 18 kilometre kuzeydoğusundadır.
- Saatler ve bilet koşulları değişebileceğinden güncel bilgiler resmî kaynaklardan kontrol edilmelidir.
- Açık alan koşulları için rahat ayakkabı, güneş koruması ve su bulundurmak yararlıdır.
- Arkeolojik yüzeylere ve koruma sınırlarına temas edilmemelidir.
İçerik UNESCO Dünya Mirası Merkezi ile T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynakları esas alınarak Rapor Urfa için özgün biçimde hazırlanmıştır.