Doğa ve gezi rotaları
Atatürk Baraj Gölü
Atatürk Baraj Gölü, Fırat havzasında enerji ve sulama kadar ulaşım, balıkçılık ve kıyı yerleşimlerini de etkileyen büyük bir insan yapımı su peyzajıdır.
Devamını oku →RaporUrfa · Şehir kütüphanesi
Urfa Rehberi
Şanlıurfa’nın tarihi, müzeleri, doğası, mutfağı, yöresel ürünleri ve yaşayan kültürü: kaynaklı yazılar, fotoğraflar ve ilgili haberler.
Kategoriler
Doğa ve gezi rotaları
Birecik kelaynakları
Birecik’teki kelaynak koruma çalışmaları, bir kuş türünün yalnızca şehir simgesi olarak değil, yaşam alanı ve insan etkileriyle birlikte korunması gerektiğini gösterir.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Bozova kıyı rotası
Bozova kıyısı için önerilen program, Atatürk Baraj Gölü manzarasını ilçe ve tarımsal peyzajla birlikte ele alır; kesin hareket saatleri yerine güncel koşullara göre uyarlanır.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Çocuklarla Şanlıurfa müze rotası
Çocuklarla müze gezisini uzun bir eser listesi yerine nesne, malzeme ve hikâye etrafında kurmak; arkeoloji, mozaik ve mutfak koleksiyonlarını daha anlaşılır hale getirebilir.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Halfeti ve Fırat kıyısı
Halfeti’nin kıyı peyzajı, taş yerleşim dokusu ile Birecik Barajı sonrasında değişen yaşam alanlarını birlikte gösterir; su manzarasının arkasında bir yer değiştirme tarihi vardır.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Gölpınar Tabiat Parkı
Karaköprü’deki Gölpınar Tabiat Parkı, şehir çevresinde açık alanda zaman geçirmek isteyenler için korunan alan statüsü ve güncel kullanım koşulları birlikte değerlendirilmesi gereken bir duraktır.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Halfeti karagülü
Halfeti karagülü, ilçenin üretim ve tanıtım kimliğiyle ilişkili, çok koyu renkli çiçekleriyle tanınan bir gül başlığıdır; ürün adıyla bütün siyah görünümlü güller aynı sayılmamalıdır.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Karacadağ Kayak Merkezi
Siverek sınırlarındaki Karacadağ Kayak Merkezi, Şanlıurfa’nın kış turizmi başlığıdır; ziyaretin yapılabilirliği sabit takvimden çok güncel kar, yol ve işletme koşullarına bağlıdır.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Karacadağ yayla kültürü
Karacadağ’daki yaylak ve kışlak ilişkisi, yalnızca mevsimlik bir manzara değişimi değil; hayvancılık, emek ve toplumsal bağlarla şekillenen bir kırsal yaşam düzenidir.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Karacadağ’ın volkanik coğrafyası
Şanlıurfa ile Diyarbakır arasında uzanan Karacadağ, bazaltlı arazi, yükselti ve bozkır yaşamının birlikte ele alınabildiği geniş bir volkanik kütledir.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Şanlıurfa’da erişilebilir ziyaret planlaması
Erişilebilir bir Şanlıurfa gezisi, yalnızca mekân adını seçmekle tamamlanmaz; zemin, giriş, dinlenme, tuvalet ve bilgiye erişim gereksinimleri her durak için ayrı doğrulanmalıdır.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Şanlıurfa’da iki günlük gezi planı
İki güne her yeri sığdırmak yerine, bir günü şehir içindeki müze ve tarihî dokuya, diğerini tek bir çevre temasına ayıran esnek bir program daha anlamlı bir ziyaret sağlayabilir.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Savaşan Köyü
Halfeti’nin eski Savaşan yerleşimi, su içindeki minaresiyle tanınır; bu görüntü bir gezi simgesi olduğu kadar baraj sonrası değişen yerleşim hayatının da izidir.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Takoran Vadisi
Siverek ile Adıyaman’ın Gerger çevresindeki Takoran Vadisi, su, kayalık yamaç ve habitat çeşitliliğiyle yalnızca manzara değil koruma değeri de taşıyan bir peyzajdır.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Tarihî şehir merkezinde yürüyüş rotası
Balıklıgöl’den çarşılara ve tarihî sokaklara uzanan bu yürüyüş önerisi, Şanlıurfa’nın dinî yapılarıyla gündelik ticaret hayatını aynı kent dokusu içinde okumayı amaçlar.
Devamını oku →
Doğa ve gezi rotaları
Tek Tek Dağları
Tek Tek Dağları, bozkır ve kayalık peyzajın tarihöncesi ve tarihî yerleşimlerle bir arada bulunduğu; doğal miras ile arkeolojinin birlikte korunmasını gerektiren bir bölgedir.
Devamını oku →
13 ilçe rehberi
Akçakale
Akçakale, Harran Ovası’nın güneyinde sınır yerleşimi ve tarım çevresi olarak tanınır. İlçenin gündelik hayatını anlamak için ova, yerleşim ve sınır konumu birlikte düşünülmelidir.
Devamını oku →13 ilçe rehberi
Birecik
Birecik, Fırat kıyısındaki yerleşim dokusu, kelaynak koruma çalışmaları ve tarımsal üretimle tanınır. Nehir, ilçe tarihini ve bugünkü peyzajı birbirine bağlayan ana eksendir.
Devamını oku →13 ilçe rehberi
Bozova
Bozova, Atatürk Barajı çevresindeki su peyzajı, kıyı kullanımı ve tarımsal üretimle tanınır. Baraj gölü ile ilçenin kırsal yerleşimleri aynı coğrafyanın farklı yüzleridir.
Devamını oku →
13 ilçe rehberi
Ceylanpınar
Ceylanpınar, sınır konumu ve büyük tarım işletmesiyle şekillenmiş bir yerleşimdir. İlçeyi anlamak için istasyon, üretim alanları ve modern kentleşme birlikte değerlendirilir.
Devamını oku →
13 ilçe rehberi
Eyyübiye
Eyyübiye, Şanlıurfa’nın tarihî kent dokusunun önemli bölümünü barındıran merkez ilçesidir. Balıklıgöl, çarşılar ve inanç yapıları, kırsaldaki arkeolojik mirasla aynı ilçe çerçevesinde buluşur.
Devamını oku →13 ilçe rehberi
Halfeti
Halfeti, eski yerleşimle yeni merkez arasındaki değişimi, Fırat’ın baraj gölü peyzajını ve karagül kültürünü birlikte taşır. Su altındaki izlerle yaşayan yerleşim birbirinden ayrılmalıdır.
Devamını oku →
13 ilçe rehberi
Haliliye
Haliliye, Şanlıurfa’nın merkez ilçelerinden biridir. Kent hayatıyla kırsal arkeoloji alanlarını birlikte barındıran ilçe, yalnızca yoğun yerleşim alanı üzerinden tanımlanamaz.
Devamını oku →
13 ilçe rehberi
Harran
Harran, yaşayan ilçe merkeziyle antik kent kalıntılarını ve ova tarımını aynı çevrede buluşturur. Tarihî yapıların adlarıyla modern idari sınırlar birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Devamını oku →
13 ilçe rehberi
Hilvan
Hilvan, Şanlıurfa-Diyarbakır ulaşım eksenindeki yerleşimi, tarım ve hayvancılıkla bağlantılı kırsal çevresiyle tanınır. İlçe adıyla daha eski Karacurun kaydı ayrı tarih katmanları sunar.
Devamını oku →
13 ilçe rehberi
Karaköprü
Karaköprü, Şanlıurfa kent merkezinin kuzeyindeki yerleşim ve kırsal kültür alanlarını birlikte kapsar. Nar bahçeleri, Sayburç ve Gölpınar, ilçenin farklı yüzlerini açan başlıklardır.
Devamını oku →
13 ilçe rehberi
Siverek
Siverek; Karacadağ, bazalt peyzajı, Takoran ve sözlü müzik kültürünü aynı ilçe çevresinde buluşturur. Kent merkeziyle kırsal doğa alanları ayrı duraklar olarak planlanmalıdır.
Devamını oku →
13 ilçe rehberi
Suruç
Suruç, Şanlıurfa’nın batı yönündeki ova yerleşimlerinden biridir. Nar üretimi, tarımsal çevre ve yerel kültür birlikte ele alındığında ilçe kimliği daha açık görünür.
Devamını oku →
13 ilçe rehberi
Viranşehir
Viranşehir; ova tarımı, Karacadağ çevresi, inanç ziyaretleri ve sözlü kültür mekânlarıyla çok katmanlı bir ilçe kimliği taşır. İlçenin arkeoloji bağlantıları ayrıca araştırılmaya değerdir.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Aynzeliha Gölü
Urfa Kalesi’nin önündeki Aynzeliha, Balıklıgöl havzasının daha küçük gölüdür; adı ve çevresindeki anlatılar, şehir hafızasının farklı aktarım biçimlerini gösterir.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Balıklıgöl
Şanlıurfa’nın Eyyübiye ilçesindeki Balıklıgöl, göl çevresindeki dinî yapılar, inanç anlatıları ve kent hayatıyla birlikte değerlendirilmesi gereken bir kültürel peyzajdır.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Eski Ömeriye Camii
Eski Ömeriye Camii, onarım kitabeleri ve taş mimarisi üzerinden okunabilen bir şehir yapısıdır; ilk inşa tarihi ile daha sonraki belge ve rivayetler ayrı değerlendirilmelidir.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Fırfırlı Camii
Fırfırlı Camii, eski kilise yapısının taş bezemeleri ve çok nefli planıyla Şanlıurfa’nın işlev değiştirerek yaşamaya devam eden mimari miraslarından biridir.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Halil-ür Rahman Camii
Balıklıgöl kıyısındaki Halil-ür Rahman Camii, Döşeme Camii adıyla da anılan, göl ile dinî mimarinin ilişkisinin yakından görülebildiği bir yapıdır.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Harran Ulu Camii
Harran Ulu Camii, ayakta kalan minaresi kadar avlu, harim ve taşıyıcı izleriyle de erken İslam kent mimarisinin okunabildiği bir arkeolojik yapıdır.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Hasan Padişah Camii
Balıklıgöl çevresindeki Hasan Padişah Camii, Toktemur Mescidi ile ilişkisi, onarım kitabeleri ve su bağlantısıyla tarihî yapı topluluğunun farklı evrelerini gösterir.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Hz. Eyyüp Makamı
Şanlıurfa merkezindeki Hz. Eyyüp Makamı, sabır ve iyileşme anlatısıyla ziyaret edilen mağara ve kuyu çevresidir; Viranşehir’deki Eyyüpnebi ziyaret alanıyla karıştırılmamalıdır.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Mevlid-i Halil Camii
Mevlid-i Halil adı, Hz. İbrahim’in doğumuna ilişkin makam geleneğiyle bağlantılıdır. Dergâh çevresinde tarihî mescit, mağara ve sonraki cami yapıları birbirinden ayrılarak okunmalıdır.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Reji Kilisesi
Ellisekiz Meydanı yakınındaki Reji Kilisesi, Süryani kilisesinden depo ve kültür merkezi kullanımına uzanan geçmişiyle bir yapının şehirde değişen işlevlerini görünür kılar.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Rızvaniye Camii
Rızvaniye Camii ve medresesi, Balıklıgöl kıyısındaki kubbe, revak ve avlu düzeniyle Osmanlı dönemi dinî mimarisinin şehirdeki önemli örneklerindendir.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Şanlıurfa Ulu Camii
Divanyolu çevresindeki Şanlıurfa Ulu Camii, eski yapı kalıntıları, avlusu ve saat eklenmiş minaresiyle kentin dinî ve mimari sürekliliğini okumaya imkân verir.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Selahaddin Eyyubi Camii
Selahaddin Eyyubi Camii, eski kilise yapısının plan ve taş işçiliğinin izlenebildiği, Şanlıurfa’nın çok katmanlı mimari mirası içinde ele alınması gereken bir yapıdır.
Devamını oku →
İnanç ve tarihî mimari
Şeyh Hayat el-Harrani Türbesi
Harran’ın batısındaki cami ve türbe topluluğu, Şeyh Hayat el-Harrani’ye ilişkin ziyaret geleneğiyle mimari değişimlerin birlikte okunabildiği bir duraktır.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Geleneksel Urfa giyimi
Urfa giyimi, başlık, beden giysisi, örtü ve ayakkabının dönem, kullanım ortamı ve topluluklara göre değişen birlikteliğidir. Tek bir sahne kostümü bütün şehir halkını temsil etmez.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Şanlıurfa halk oyunları
Şanlıurfa halk oyunları, ilçe ve topluluklara göre çeşitlenen oyun adlarını, hareketleri ve müzik eşliğini içerir. Bir sahne düzenlemesi, yerel oyun ortamlarının tamamı değildir.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Sıra gecesi geleneği
Sıra gecesi, arkadaş gruplarının dönüşümlü ev sahipliğiyle buluştuğu; sohbet, dayanışma ve kimi gruplarda müzik aktarımını birlikte taşıyan bir Şanlıurfa geleneğidir.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Siverek ve Viranşehir’de dengbêjlik
Dengbêjlik, sözlü anlatım ve ezgili ses icrasının buluştuğu Kürt kültür mirasıdır. Siverek ve Viranşehir’deki belgeli programlar ve mekânlar, geleneğin yerel aktarımını görünür kılar.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa atasözleri ve deyimleri
Atasözü ve deyimler, Urfa sözlü kültüründe düşünceyi kısa ve hatırlanabilir biçimde aktaran söz varlığıdır. Yerel söyleyiş, kullanım ortamı ve anlam birlikte kaydedilmelidir.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa Bakırcılığı
Urfa bakırcılığı, mutfak ve gündelik hayatın metal eşyalarını üreten ve onaran zanaat çevresinin parçasıdır. Çarşı mekânı, malzeme ve kullanım bilgisi birlikte okunmalıdır.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa Culhacılığı
Culhacılık, ipliklerin el tezgâhında dokunarak kumaşa dönüştürüldüğü bir Urfa zanaatıdır. Çözgü hazırlığı, dokuma ve saçak işi üretimin birbirini izleyen aşamalarıdır.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa düğün gelenekleri
Urfa düğün kültürü, davet, aileler arası ilişkiler, müzik, yemek ve farklı tören aşamalarının birlikteliğidir. Uygulamalar dönem, aile ve yerleşime göre değişebilir.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa’da halı ve kilim dokumacılığı
Halı ve kilim, ipliği farklı yüzeylere dönüştüren iki dokuma alanıdır. Urfa zanaat kültüründeki yerleri, malzeme kadar tezgâh, kullanım ve üretici emeğiyle anlaşılır.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa Kazzazlığı
Urfa kazazlığı veya kazzazlığı, ipek iplikleri bükme ve örmeyle biçimlendiren bir el sanatıdır. Metal tel işçiliği olan telkariyle aynı teknik değildir.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa Keçeciliği
Keçecilik, yün liflerinin nem, basınç ve hareketle birbirine tutunmasını sağlayan bir üretim bilgisidir. Urfa örneği, desen hazırlığından tepme işine uzanan el emeğiyle tanınır.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa Kürkçülüğü
Urfa kürkçülüğü, yünlü derinin hazırlanması, kesilip dikilmesi ve dış yüzünün kumaşla tamamlanmasıyla ilişkili tarihî bir giyim zanaatıdır. Malzeme ve işlev, süslemeden önce gelir.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa masalları ve sözlü anlatılar
Urfa’da heket söyleme, anlatıcının hafızası ve dinleyiciyle kurduğu ilişki üzerinden yaşayan sözlü kültür alanıdır. Yazıya geçirilen metin, bu canlı ortamın yalnızca bir kaydıdır.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa taş işçiliği
Urfa’nın taş işçiliği, yerel kireçtaşının taşıyıcı duvardan kemer, eyvan ve süslemeye uzanan farklı kullanımlarında görülür. Yapının dayanmasıyla yüzeyin işlenmesi ayrı ustalık alanlarıdır.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa Telkari Sanatı
Telkari, ince metal tellerle motifler oluşturulan bir takı ve süsleme tekniğidir. Urfa el sanatları kayıtlarında gümüşçülük başlığıyla ilişkilendirilir; bütün gümüş işleri telkari sayılmaz.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa türküleri ve repertuvarı
Urfa türküleri, söz, ezgi, yöresel söyleyiş ve icra ortamıyla birlikte anlaşılır. Repertuvarı yalnızca ünlü eser adlarının listesi olarak görmek, derleme ve aktarım emeğini gizler.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa’da bağlama ve müzik meclisleri
Bağlama, Urfa müziğinde tek başına bir çalgı adı olmanın ötesinde dinleme, eşlik ve ustadan öğrenme ortamlarıyla ilişkilidir. Meclis, çalgının sesini toplumsal bağlamına yerleştirir.
Devamını oku →
Yaşayan kültür ve zanaatlar
Urfa’da gazelhanlık
Gazelhanlık, şiirin makam ve serbest ritimli ses icrasıyla yorumlandığı bir ustalık alanıdır. Urfa müzik meclisleri, bu sözlü aktarımın şehirdeki önemli bağlamlarından biridir.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Ağzı Açık
Ağzı Açık, kıymalı içi görünür bırakılan, kenarları kıvrılarak biçimlendirilen kızartma hamur işidir. Açık merkezi ile çevresindeki hamur halkası, yemeğin adını ve görünüşünü birlikte açıklar.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Ağzı Yumuk
Ağzı Yumuk, iç harcı hamurun ortasına yerleştirilip kenarları üstte toplanarak kapatılan bir Şanlıurfa hamur işidir. Adındaki kapalı biçim, Ağzı Açıktan ayrıldığı ilk noktadır.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Bostana
Bostana, sebzelerin çok küçük doğranıp ekşili bir karışımda buluştuğu Şanlıurfa salatasıdır. Sulu yapısı, sebzenin doğranma biçimi ve nar ekşisiyle birlikte değerlendirilir.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Urfa Çiğ Köftesi
Şanlıurfa çiğ köftesi, bulgur, isot ve yoğurma tekniğiyle anlatılan köklü bir hazırlıktır. Tarihî tarif, güncel ticari ürün ve çıkış rivayetleri birbirinden ayrılarak okunmalıdır.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Haşhaş Kebabı
Şanlıurfa Haşhaş Kebabı, zırhla hazırlanan kuzu eti ve tuzun şiş üzerinde kor ateşle buluştuğu bir kebaptır. Adı, tescilli tarifte haşhaş tohumu bulunduğu anlamına gelmez.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Karacadağ Pirinci
Karacadağ Pirinci, yalnızca bir ilin ürünü diye daraltılamayan; volkanik havzanın üretim koşulları ve yerel çeltik popülasyonuyla tanımlanan coğrafi işaretli bir üründür.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Keme Kebabı
Keme kebabı, bahar döneminde aranan yerel mantarın etle birlikte şişte pişirildiği hazırlıklardandır; mevsim, hammadde ve farklı yemek adları birlikte değerlendirilmelidir.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Mırra kültürü
Mırra, Şanlıurfa’da kahvenin hazırlanması kadar ikram düzeni ve misafir ağırlama ortamıyla da anlam kazandığı bir gelenektir. Küçük fincan, uzun hazırlık emeğinin son halkasıdır.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Patlıcanlı Kebap
Urfa’nın balcanlı kebabı, patlıcan dilimleriyle etin şiş üzerinde art arda dizilmesi ve kor ateşte birlikte pişmesiyle tanınır; sebze seçimi tekniğin temel parçalarındandır.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Pencer Boranısı
Urfa Pencer Boranısı, pazı sapları, et, bakliyat ve yuvalak adı verilen köftelerin sarımsaklı yoğurtla bir araya geldiği, aşamaları belirgin bir ziyafet yemeğidir.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Şanlıurfa Biberi
Şanlıurfa Biberi, taze üründen kurutulmuş baharata ve farklı yemeklik hazırlıklara uzanan bir üretim kültürünün temelidir; biber, isot ve isot reçeli aynı ürün biçimi değildir.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Şanlıurfa’da fıstık yetiştiriciliği
Şanlıurfa’nın fıstık üretimi, farklı ilçelere yayılan bahçeler ve hasat sonrası işleme emeğiyle okunur; il genelindeki sektör, tek bir tescilli çeşitle özdeşleştirilmez.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Şanlıurfa İsot Reçeli
İsot reçeli, adındaki reçel sözcüğüne rağmen biber, zeytinyağı ve tuzla hazırlanan yemeklik bir üründür. Tescil başvurusu ile kesinleşmiş tescil durumu ayrı izlenmelidir.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Semsek
Semsek, Şanlıurfa mutfağında ince açılan hamurun yarısına iç konulup katlanmasıyla hazırlanan bir hamur işidir. Kıymalı, peynirli ve tatlı peynirli yorumları aynı biçim ailesinde buluşur.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Şıllık Tatlısı
Şıllık, ince pişirilmiş hamur yaprakları arasına ceviz konulup sıcak şerbetle tamamlanan Şanlıurfa tatlısıdır. Hamurun akışkan hazırlanışı, onu açma yufkalı tatlılardan ayırır.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Suruç Narı
Suruç Narı, sarı zemin üzerindeki pembe-kırmızı kabuğu, iri taneleri ve mayhoş-tatlı yapısıyla tanımlanan; adı bir ilçeyle ünlenmiş yerel bir tarım ürünüdür.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Urfa Ciğer Kebabı
Urfa Ciğer Kebabı, küçük doğranmış kuzu karaciğeriyle kuyruk yağının ince şişlerde kor ateşte pişirildiği; hazırlık ve sunum tekniğiyle tanımlanan bir yöresel yemektir.
Devamını oku →Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
İsotun üretimi ve mutfaktaki yeri
İsot, Urfa’da biberin gündelik dildeki ve mutfaktaki farklı kullanımlarını taşıyan bir addır; kurutulmuş pul baharat, mevsimlik ürünün yıl boyunca kullanılmasını sağlar.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Urfa Kebabı
Urfa kebabı adı çoğunlukla sade kıyma kebabını çağrıştırır; şehirdeki kebap kültürü ise ciğerden patlıcana, kemeden kuşbaşına uzanan farklı malzeme ve teknikleri kapsar.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Urfa Keten Köyneği Fıstığı
Urfa Keten Köyneği Fıstığı, Şanlıurfa’da yetişen bütün fıstıkların ortak adı değildir; tescil belgesinde belirli yerel çeşide ve ayırt edici özelliklere bağlanan bir üründür.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Urfa Külünçesi
Urfa Külünçesi, baharatlı hamuru ve yüzeyindeki nakışlarıyla tanınan, tatlı ve tuzlu çeşitleri bulunan bir fırın ürünüdür. Kalıp ve desen, tarif kadar üretim kültürünün de parçasıdır.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Urfa Lahmacunu
Urfa (Şanlıurfa) Lahmacunu, kıymalı ekmek adıyla da anılan; ince hamur, soğanlı harç ve Şanlıurfa Biberi birlikteliğiyle tanımlanan bir yöresel üründür.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Urfa Peyniri
Urfa Peyniri / Şanlıurfa Peyniri, parzınla biçim verme ve taze ya da salamurada olgunlaştırılmış sunumlarıyla tanımlanır; tek bir süt türü ve tek kullanım biçimine indirgenmez.
Devamını oku →
Mutfak, tarım ve yöresel ürünler
Urfa Sade Yağı
Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı), tescil belgesinde yerel İvesi koyunu sütü ve süt yağının yoğunlaştırılmasıyla tanımlanan; mutfakta tereyağından ayrı bir ürün kimliği taşıyan yağdır.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Bakırcılar Çarşısı
Şanlıurfa Bakırcılar Çarşısı, tonozlu geçişleri ve küçük işyerleriyle çarşı mimarisini, bakır işçiliğiyle ilişkili kent hafızası içinde değerlendirmeye açar.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Barutçu Hanı
Tütüncü Pazarı çevresindeki üç katlı Barutçu Hanı, avlulu ticaret mimarisini kentin kültür hayatıyla buluşturur. Belediyenin 15 Ekim 2026 tarihli kaydı, deprem sonrası onarımların ardından yapının yeniden etkinliklere ev sahipliği yaptığını doğrular.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Geleneksel Urfa evleri ve avlulu hayat
Urfa evini anlamak, taş cepheye bakmaktan fazlasını gerektirir: hayat denilen avlu, eyvan, odalar ve saklama mekânları gündelik yaşamın farklı ihtiyaçlarını birlikte karşılar.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Gümrük Hanı
Haşimiye çevresindeki Gümrük Hanı, Behram Paşa Kervansarayı adıyla da anılan; avlusu, revakları ve ticari kullanımıyla tarihî çarşı dokusunu anlamaya yardımcı olan bir yapıdır.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Hacı Kamil Hanı
Gümrük Hanı’nın güneyindeki Hacı Kamil Hanı, kot farkı, avlu çeşmesi ve üst kat revaklarıyla tarihî ticaret yapılarının farklı mekânsal çözümlerini gösterir.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Haleplibahçe Mozaik Müzesi
Haleplibahçe Mozaik Müzesi, Roma dönemi konut zeminleri ve figürlü mozaikler üzerinden antik kent hayatının görsel dünyasını inceleme imkânı verir.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
İbrahim Tatlıses Müzik Müzesi
Harrankapı çevresindeki İbrahim Tatlıses Müzik Müzesi, bir sanatçının adını taşırken Şanlıurfa’nın farklı icracılarını ve çalgı hafızasını da birlikte tanıtır.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Müslüm Gürses Müzesi
Karaköprü’deki Müslüm Gürses Müzesi, sanatçının kıyafetleri, albümleri ve kişisel eşyaları üzerinden müzik hafızasını somut nesnelerle buluşturur.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi
Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi, bölgenin tarihöncesi yerleşmelerinden sonraki çağlara uzanan buluntuları karşılaştırarak okumak için şehir rehberinin temel duraklarından biridir.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Şanlıurfa Bedesteni
Kazaz veya Kazzaz Pazarı adıyla da anılan Şanlıurfa Bedesteni, kubbeli kapalı çarşı düzeni ve çevre pazarlarla bağlantılarıyla tarihî ticaret ağının önemli bir parçasıdır.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Şanlıurfa Kent Müzesi
Mahmutoğlu Kulesi’ndeki Kent Müzesi, Şanlıurfa’nın gündelik hayatını ve şehir tarihini farklı belge, nesne ve canlandırmalar üzerinden bir araya getirir.
Devamını oku →
Müzeler, evler ve çarşılar
Şanlıurfa Kurtuluş Müzesi
Şanlıurfa Kurtuluş Müzesi, Milli Mücadele hafızasını tarihî bir konak içinde sunar; binanın geçmişiyle sergilenen belgelerin ve canlandırmaların niteliği birlikte okunmalıdır.
Devamını oku →Müzeler, evler ve çarşılar
Şanlıurfa Mutfak Müzesi
Tarihî Hacıbanlar Evi’ndeki Mutfak Müzesi, Urfa yemeklerini yalnızca tarifler üzerinden değil, kullanılan araçlar ve evin mekânsal düzeniyle birlikte tanıtır.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Bazda Mağaraları
Bazda adıyla bilinen geniş boşluklar doğal bir mağara sisteminden çok tarihî taş çıkarma faaliyetinin oluşturduğu ocaklardır; Harran çevresinin yapı ekonomisini görünür kılar.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Çakmaktepe
Eyyübiye’nin Koçören çevresindeki Çakmaktepe, ana kayaya oyulan erken yapıları ve taş alet üretimiyle Neolitik yerleşikliğin farklı bir örneğini sunar.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Göbeklitepe
T biçimli dikilitaşlarıyla Göbeklitepe, Şanlıurfa’daki erken yerleşik toplulukların mimarisini, ortak emeğini ve simge dünyasını birlikte okumaya imkân verir.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Gürcütepe
Harran Ovası’nın kuzeybatısındaki Gürcütepe, erken köy yaşamını geniş odalı ve hücre planlı yapılar, üretim alanları ve küçük buluntular üzerinden anlatır.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Han el-Ba’rur Kervansarayı
Harran’ın güneydoğusundaki Han el-Ba’rur, giriş kitabesi ve avlu çevresinde örgütlenen bölümleriyle bölgenin Orta Çağ yol ve konaklama ağını anlamaya yardımcı olur.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Harbetsuvan Tepesi
Harbetsuvan, Tek Tek Dağları’nda dikilitaşlı yapılarla gündelik yaşam buluntularını birlikte sunar; yeni araştırmalar eski kült merkezi yorumlarını yeniden değerlendirir.
Devamını oku →Tarih ve arkeoloji
Harran Antik Kenti
Harran, höyüğü, surları, Ulu Camii ve geleneksel kubbeli evleriyle tek bir dönemin kalıntısı üzerinden anlatılamayan bir Yukarı Mezopotamya kentidir.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Harran’ın bilim ve eğitim tarihi
Harran’ın bilim mirası; matematik, astronomi, tıp ve çeviri faaliyetleriyle bağlantılı kişi ve bilgi ağları üzerinden, tarihî okul ile modern üniversite kavramlarını ayırarak anlaşılır.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Karahantepe
Tek Tek Dağları’ndaki Karahantepe, ana kayaya biçim verilerek kurulan mekânları ve insan betimleriyle Taş Tepeler araştırmalarının önemli duraklarından biridir.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Nevali Çori
Atatürk Baraj Gölü altında kalan Nevali Çori, kurtarma kazıları ve Şanlıurfa Müzesi’nde izlenebilen mimari-buluntu mirasıyla Neolitik araştırmalarında önemli bir dönüm noktasıdır.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Sayburç
Karaköprü ilçesindeki Sayburç, insan ve hayvan figürlerini ortak bir sahnede buluşturan Neolitik kabartmasıyla yerleşme hayatına farklı bir pencere açar.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Sefertepe
Viranşehir’in batısındaki Sefertepe, dörtgen yapıları ve çeşitli hammaddelerden üretilmiş boncuklarıyla erken yerleşik hayatın üretim ve ilişki ağlarını düşündürür.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Soğmatar Antik Kenti
Tek Tek Dağları’ndaki Soğmatar; kaya mezarları, kabartmalar ve yazıtlarıyla farklı çağlarda kullanılan bir yerleşim ve kutsal peyzajı bir arada sunar.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Şuayb Antik Şehri
Harran çevresindeki Şuayb Antik Şehri, Geç Roma yerleşim izleriyle Hz. Şuayb’a ilişkin yerel makam geleneğinin birlikte, fakat ayrı bilgi katmanları olarak okunması gereken bir alandır.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Urfa Kalesi
Balıklıgöl’ün üzerindeki Urfa Kalesi, Edessa döneminin anıt sütunlarıyla daha sonraki savunma yapılarının aynı tepede buluştuğu çok katmanlı bir mirastır.
Devamını oku →
Tarih ve arkeoloji
Urfa’nın kurtuluş süreci
Urfa’nın kurtuluşu, 1919’daki işgallerden yerel direnişin örgütlenmesine ve 11 Nisan 1920’de Fransız kuvvetlerinin çekilmesine uzanan bir süreç içinde ele alınmalıdır.
Devamını oku →Görseller ve kaynak kullanımı
Fotoğrafların çekeni, kaynak sayfası ve kullanım lisansı her dosyanın görsel altında belirtilir. Arşiv fotoğrafları güncel yapı veya erişim durumunu garanti etmez. RaporUrfa özgün bilgi çizimleri, metindeki kaynaklardan hazırlanan şematik anlatımlardır; fotoğraf, tarihî canlandırma veya ölçülü yapı planı değildir. Özgün çizimlerin hakları RaporUrfa’ya aittir.