Şanlıurfa’nın kalbi olarak bilinen Haşimiye'de bugün belki de birçok kişinin önünden geçip gittiği bir pasaj, kentin alışveriş kültüründe önemli bir döneme tanıklık ediyor.
Özdiker Cennet Pasajı...
Bugünün AVM'lerinin, zincir mağazalarının ve internet alışverişinin olmadığı yıllarda burası yalnızca bir iş hanı değildi.
Kumaşın, perdenin, manifaturanın, yastığın, yorganın, dikiş malzemelerinin ve daha pek çok ürünün bulunduğu; özellikle ev kuracak genç kızların çeyiz hazırlıkları için uğradığı önemli adreslerden biriydi.
Bugün alışveriş alışkanlıkları değişmiş olsa da Özdiker Cennet Pasajı, Şanlıurfa'nın eski çarşı kültüründen geriye kalan canlı hatıralardan biri olarak varlığını sürdürüyor.
Şanlıurfa'da büyük mağazaların ve AVM'lerin henüz hayatın bir parçası olmadığı yıllarda alışverişin adresi çarşılar, pasajlar ve iş hanlarıydı.
Haşimiye bölgesindeki Özdiker Cennet Pasajı da o dönemin önemli duraklarından biriydi.
Kumaş almak isteyenler buraya gelir, perde ihtiyacı olanlar dükkân dükkân dolaşır, evlenecek genç kızların aileleri ise çeyiz için gereken pek çok ürünü aynı bölgede bulabilirdi.
Bir başka deyişle burası, bugünün tabiriyle Urfa'nın kumaş ve çeyiz AVM'siydi.
Ancak buradaki alışverişin bugünün AVM'lerinden önemli bir farkı vardı:
Esnafla müşteri arasında doğrudan bir ilişki vardı.
Özdiker Cennet Pasajı'nın hikâyesi yalnızca şehir merkezindeki vatandaşlarla sınırlı değildi.
Şanlıurfa'nın köy ve kırsal bölgelerinden merkeze gelen vatandaşların da uğradığı noktalardan biriydi.
Özellikle fıstık üreticileri açısından "fıstık bezi" gibi ihtiyaçların karşılanması için şehir merkezine gelenlerin uğrak yerlerinden biri olarak hafızalarda kaldı.
Köyden gelen vatandaş için şehir merkezine yapılan alışveriş, çoğu zaman tek bir ürün almak anlamına gelmiyordu.
Kumaş alınır, ardından dikim için başka bir dükkâna gidilir; perde için kumaş seçilir, ölçü verilir; evlenecek genç kızın çeyizi için gerekenler tek tek tamamlanırdı.
Bu nedenle pasaj, yalnızca ticaret yapılan bir yer değil, bir alışveriş rotasının önemli durağıydı.
Bugün bir mağazaya girip hazır ürünü satın almak son derece sıradan.
Ancak geçmişte durum farklıydı.
Kumaş seçilir, rengi ve deseni uzun uzun değerlendirilir, ardından ölçüler alınırdı.
Kimi zaman alınan kumaş doğrudan bir dikimciye götürülür, kimi zaman perdeciye teslim edilirdi.
Pasajın çevresindeki esnaf ağı sayesinde bir ürünün seçilmesinden hazırlanmasına kadar birçok işlem aynı bölgede gerçekleştirilebilirdi.
Bu nedenle Özdiker Cennet Pasajı, yalnızca kumaş satan dükkânların bulunduğu bir iş hanı değil; Urfa'nın geleneksel üretim ve alışveriş kültürünün bir parçasıydı.
Pasajın hafızalarda yer eden özelliklerinden biri de kumaş çeşitliliğiydi.
Kaliteli kumaşların yanı sıra bütçesine göre alışveriş yapmak isteyenler için farklı seçenekler bulunurdu.
Kumaşın metresi kadar, döneminin alışveriş kültürünü yansıtan şekilde kiloyla kumaş satışı da pasajın hafızalarda kalan ayrıntıları arasında.
Bugünün gençleri için oldukça farklı gelebilecek bu alışveriş biçimi, geçmişte kumaş ticaretinin ne kadar önemli olduğunu da gösteriyor.
Çünkü o yıllarda kumaş sadece bir tekstil ürünü değildi.
Perdeydi, elbiseydi, çeyizdi, evin ihtiyacıydı.
Özdiker Cennet Pasajı denildiğinde akıllara gelen en önemli görüntülerden biri de çeyiz hazırlıkları.
Evlenecek genç kızların aileleri için alışverişin önemli duraklarından biri burasıydı.
Kumaşlar seçilir, yastık ve yorgan alınır, perde için kumaş bakılır, dikiş için gerekli malzemeler tamamlanırdı.
Bir dükkândan diğerine geçilirken aslında yalnızca alışveriş yapılmazdı.
Bir ev kurulurdu.
Bugün hazır ürünlerin birkaç saat içerisinde satın alınabildiği bir dünyada, o dönemlerde çeyiz hazırlamak başlı başına bir süreçti.
Özdiker Cennet Pasajı'nı özel kılan bir başka unsur da bulunduğu bölgenin kendisi.
Pasajın hemen yanında Medine Pasajı bulunuyor.
Bölge aynı zamanda Hacı Kilim Türbesi gibi Şanlıurfa'nın tarihî ve kültürel hafızasında yer edinmiş bir noktaya da ev sahipliği yapıyor.
Böylece birkaç adım içerisinde ticaret, ibadet, tarih ve şehir yaşamının iç içe geçtiği farklı bir Urfa manzarası ortaya çıkıyor.
Haşimiye'nin özelliği de biraz burada.
Bir yanda asırlık geleneklerin izleri, diğer yanda pasajlar ve dükkânlar...
Bugün Özdiker Cennet Pasajı'ndan geçen bir kişi için burası sıradan bir iş hanı gibi görünebilir.
Ancak geçmişini bilenler için durum farklı.
Burası, Urfa'nın AVM'lerle tanışmadığı yılların alışveriş merkezlerinden biri.
Kumaş almak için gelen kadınların, çeyiz hazırlayan ailelerin, köyden şehre alışveriş için inen vatandaşların ve yıllarca aynı dükkânda ticaret yapan esnafın hikâyelerini taşıyor.
Pasajın koridorlarında yalnızca ürünler değil, bir dönemin alışveriş alışkanlıkları da saklı.
Yıllar içerisinde Şanlıurfa büyüdü.
Yeni mahalleler oluştu, büyük mağazalar açıldı, AVM'ler kentin farklı noktalarına yayıldı.
Ardından internet alışverişi hayatımıza girdi.
Artık kumaş almak için Haşimiye'ye gitmek, perde için dükkân dükkân dolaşmak ya da çeyiz hazırlamak için pasajları gezmek zorunda değiliz.
Fakat değişen alışveriş alışkanlıkları, geçmişte bu mekânların şehir için ne ifade ettiğini değiştirmiyor.
Özdiker Cennet Pasajı bugün bize başka bir şeyi hatırlatıyor:
Bir şehir yalnızca yeni binalarıyla değil, eski dükkânları ve onların taşıdığı hatıralarla da yaşar.
Şanlıurfa'nın geleneksel çarşı kültürü, kentin kimliğinin önemli parçalarından biri.
Özdiker Cennet Pasajı da bu kültürün yakın dönem temsilcilerinden biri olarak dikkat çekiyor.
Belki artık eskisi kadar kalabalık değil.
Belki insanlar artık çeyiz alışverişini aynı şekilde yapmıyor.
Belki kumaş almak için eskisi kadar uzun uzun dükkân gezilmiyor.
Ama bir zamanlar buradan alınan bir kumaşın, bir perdenin ya da bir çeyizlik eşyanın bir evin hikâyesine dönüştüğünü bilenler için Özdiker Cennet Pasajı hâlâ başka bir anlam taşıyor.
Çünkü bazı yerler alışveriş yapılan mekân olmaktan çıkar, şehrin hafızasına dönüşür.
Özdiker Cennet Pasajı da Haşimiye'nin, eski Urfa'nın ve değişen şehir hayatının o hafızalarından biri.
Bugün önünden geçenlerin belki fark etmediği ama geçmişi bilenlerin baktığında onlarca anıyı hatırladığı bir pasaj...
Urfa'nın AVM'siz yıllarından kalan bir şehir hatırası.
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yaz!